Mütevazı Nasıl Yazılır? TDK'ye Göre Doğru Yazımı
Türkçede sıkça karıştırılan kelimelerden biri de mütevazı ile mütevazi ikilisidir. Arama motorlarında bu iki yazımın da yoğun biçimde aranması, konunun kullanıcılar için hâlâ netleşmediğini gösteriyor. Günlük konuşmada kulağa benzer gelmeleri, yazıda ise küçük bir harf farkıyla ayrılmaları bu karışıklığı artırıyor. Bu makalede, kelimenin kökeninden güncel kullanımına kadar uzanan bir çerçeve çizerek hangi yazımın doğru olduğunu net biçimde ortaya koyalım. Amacımız ezber yaptırmak değil, mantığını kavratmak ve doğru yazımı kalıcı hale getirmek.
Doğru Yazım: Mütevazı ✔️
Mütevazı, Türkçede doğru kabul edilen ve yazım kılavuzlarında yer alan biçimdir. Anlam olarak gösterişten uzak, sade, alçakgönüllü demektir. Kişiler için kullanılabildiği gibi, yaşam tarzı, ev, davranış ya da tercihleri tanımlamak için de rahatlıkla kullanılır.
Türk Dil Kurumu kaynaklarına göre kelimenin doğru yazımı mütevazıdır ve sözlükte bu şekilde yer alır. Kelimenin kökeni Arapça tevazu sözcüğüne dayanır. Bu kökende yer alan z sesi Türkçeye geçerken korunmuştur. Bu nedenle kelimenin sonunda z harfi bulunur.
Doğru yazımı hatırlamanın pratik bir yolu vardır. Tevazu kelimesini biliyorsanız, ondan türeyen sıfatın da z ile biteceğini düşünebilirsiniz.
Cümle örneği
Ali, kazandığı başarıya rağmen son derece mütevazı bir tavır sergiledi.
Bir başka örnek
Küçük ama mütevazı bir evde huzurlu bir yaşam sürüyorlardı.
Yanlış Yazım: Mütevazi
Mütevazi yazımı, halk arasında yaygın olmasına rağmen Türkçede doğru kabul edilmez. Bu yazım biçimi, kelimenin Arapça kökenindeki z sesinin yanlışlıkla i harfine dönüşmesinden kaynaklanır. Söylerken fark edilmesi zor olan bu ses farkı, yazıda belirginleşir.
Yanlış yazımın bu kadar yaygın olmasının bir nedeni de Türkçede nazik, sade anlamı çağrıştıran kelimelerin sıklıkla i ile bitmesi algısıdır. Ancak her kelime bu kalıba uymaz ve mütevazı da bunlardan biridir.
Yanlış kullanıma örnek
Yanlış olan kullanım: O, çok mütevazi bir insandı.
Doğru olan kullanım: O, çok mütevazı bir insandı.
Türkçede doğru yazım mütevazı şeklindedir. Mütevazi ise yaygın olsa da yanlıştır ve kullanılmamalıdır. Yazımda tereddüt yaşadığınızda kelimenin tevazu ile olan bağını hatırlamak, doğru tercihi yapmanızı kolaylaştırır. Doğru yazım, hem dil bilincini korur hem de metinlerin güvenilirliğini artırır.