Suçüstü Nasıl Yazılır? TDK'ye Göre Doğru Yazımı

Türkçede sık kullanılan bazı ifadeler, özellikle haber dili ve sosyal medya metinleri yüzünden yanlış yazımı da normalleştiriyor. Suçüstü bunların başında geliyor: konuşurken iki kelime gibi duyulduğu için birçok kişi ayrı yazıyor. Oysa burada anlatılan şey, iki sözcüğün serbestçe yan yana gelişi değil; yerleşmiş, tek bir kavram hâline gelmiş bir durum adı. Bir kişinin suçu işlerken, eylem devam ederken yakalanmasını anlatan bu kullanımda doğru yazımı bilmek; haber metni, dilekçe, tutanak, açıklama, hatta sıradan bir paylaşımda bile metnin güvenilirliğini artırır.

Doğru Yazım: Suçüstü ✔️

Doğru kullanım suçüstü şeklinde bitişik yazımdır. Çünkü bu ifade, bir yer bildirimi yapmaz; bir durum ve zaman anlamı taşır. Yani suçun üstü gibi somut bir konum anlatılmaz; suç işlenirken yakalanma hâli anlatılır. Bu nedenle kelime tek bir kavram gibi değerlendirilir ve bitişik yazılır.

Örnek cümleler:

• Polis, şüpheliyi suçüstü yakaladı.

• Hırsız, kapıyı zorladığı sırada suçüstü yakalandı.

• Güvenlik görevlileri, kasadan geçmeden ürün çıkarırken kişiyi suçüstü yakaladı.

• Olay yerine gelen ekipler, şüpheliyi araçların arasında suçüstü yakaladı.

• Şikâyet üzerine yapılan takipte zanlı suçüstü yakalandı.

Bu cümlelerde ortak nokta şudur: yakalanma anı, eylem sürerken gerçekleşir ve ifade bunu tek kelimeyle karşılar.

Yanlış Yazım: Suç üstü

Yanlış kullanım suç üstü şeklindeki ayrı yazımdır. Ayrı yazıldığında, ifade birleşik anlamını kaybeder ve sanki suçun üst tarafı gibi anlamsal olarak dağılır. Okuyan kişi çoğu zaman niyeti anlar; fakat metin dili zayıflar ve özellikle resmi ya da yarı resmi yazılarda bariz bir imla hatası gibi görünür.

Yanlış yazıma örnekler:

• Polis şüpheliyi suç üstü yakaladı.

• Hırsız suç üstü yakalandı.

Bu örneklerde amaç anlaşılır olsa da doğru biçim suçüstü olmalıdır.

Kısa kural: Anlatılan şey suçun üstünde gibi bir konum değil, suçu işlerken yakalanma hâliyse doğru yazım suçüstüdür.